Kun jij je nog herinneren dat jij vroeger schooltje speelde?

Tijdens deze kerstvakantie dacht ik daar weer aan terug. Mijn vier kinderen speelden namelijk zelf schooltje. Ik hing de was boven op en hoorde hoe meester Mink ze aan het werk zette. Zo te horen waren ze al een tijdje aan het rekenen. Ieder op eigen niveau! ? Vervolgens hoorde ik de meester zeggen dat het tijd was om: “Rustig iets voor jezelf te gaan doen”.

Terug in de tijd

Vanuit mijn werk houd ik mij bezig met ouderbetrokkenheid. Ik voer gesprekken over een passende wijze om dit vorm te geven. Boven de natte was gingen mijn gedachten terug naar vroeger. Ook ik speelde schooltje met broer, zusje en vriendinnetjes. Juf en kinderen. Geen ouder te bekennen. Als juf kon je straf geven zonder daar door ouders op aangesproken te worden!

En weer terug

Ook meester Mink ging lekker los met zijn puntensysteem en strafhoek, hoorde ik. In gedachten liet ik de schoolgesprekken aan mij voorbijgaan. Gesprekken om het onderwijs iets meer bij mijn kinderen aan te laten sluiten. Zonder hen, het onderwijs of de leerkrachten geweld aan te hoeven doen. Het lijkt wel of iedereen tegenwoordig kinderen heeft die ergens een flinke hobbel moeten nemen. Omdat zij op enig moment geen aansluiting hebben bij het onderwijssysteem. Maar dit terzijde.

Onderwijs: doen wat er gezegd wordt?

Zoals mijn kinderen nu ook schooltje spelen. Zonder ouders en vooral gericht op ‘doen wat er gezegd wordt’. Kinderen vergroten de werkelijkheid nu eenmaal ook graag verder uit! De vraag wat de lastige leerling in deze thuisklas nu echt wilde, werd niet gesteld. Hij had zich een tijdje netjes gevoegd naar wat meester vroeg. Maar op een gegeven moment ging dat toch wringen. En zo bouwde hij een lijst met strafpunten op.

Onderwijs door imiteren Hoe kinderen school thuis nadoen.

Als kinderen, zo jong als ze zijn, het huidige onderwijs in hun school naspelen, hoe kom je dan tot vernieuwing? Ik zag zoveel gewoontes geïmiteerd worden:

  • in een rij naar boven toe na de pauze;
  • iets voor jezelf doen als je eerder klaar bent, met zeer beperkte keus in wát dan;
  • iedereen op hetzelfde moment rekenen of tekenen;
  • de meester is in the lead;
  • en ouders komen er omheen (vaak als de problemen al wat serieuzer zijn). “Mama, Niels doet vervelend”.

Waar en wanneer start deze kanteling?

Naar échte betrokkenheid bij de ontwikkeling van kinderen?

  • Betrokkenheid van leraren, docenten bij de leerling (in plaats van de toets, programma of omstandigheden die er wel of niet zijn).
  • Betrokkenheid van ouders bij de ontwikkeling van hun kind.
  • En betrokkenheid van studenten en leerlingen bij hun eigen ontwikkeling.

Ouders zijn ervaringsdeskundigen

Hoe geef je ouderbetrokkenheid nou eigenlijk vorm?  Het gaat om partnerschap rondom de ontwikkeling van jouw kind.

Het moeilijke met onderwijs is dat zo goed als iedere ouder ervaringsdeskundige is. We hebben allemaal op school gezeten: basisschool, middelbare school en vaak ook nog een vervolgopleiding. Dát is ons referentiekader bij alles dat we zien, doen en horen als het om het onderwijs van ons kind gaat. “Hoe was het bij ons vroeger? Wat vonden wij daarvan?” We verwachten vaak dat het onderwijs voor ons kind er ongeveer hetzelfde uitziet. En natuurlijk een beetje opgepimpt aan de eisen van deze tijd.

Je hebt nodig

Om anders te kijken naar de betrokkenheid van ouders bij het onderwijs heb je dus wat anders nodig. Het vraagt van ouders dat zij hun eigen referentiekader verlaten. Dat zij open staan én instappen in een nieuw paradigma. Zoals Sir Ken Robinson ook zo mooi omschrijft in zijn animatie. Over de paradigmashift die nodig is om tot onderwijs te komen dat bij deze tijd past. Onderwijs waarbij onze kinderen de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen naar wie zij (willen) zijn. En daar zijn ouders (over het algemeen) dan wel expert in: wie is hun kind, wat past bij hem en wanneer zit zij goed in haar vel?

  1. Ouderbetrokkenheid

Het vormgeven van ouderbetrokkenheid, liever gelijkwaardig partnerschap, start nu vaak bij de leerkrachten. Zij staan voor de uitdaging om tot onderwijsvernieuwing te komen. Dat maakt het gelijk ook lastig. Want daardoor zit de ouders vaak in de meer afwachtende rol. De leerkracht krijgt, pakt en heeft de leiding. De ouders roept wanneer deze het er niet mee eens is.

  1. Doorbraak vanuit de gezamenlijke opgave

Mijn ervaring is dat het helpt als je het gesprek meer vanuit de bedoeling voert. Wat is de werkelijke opgave voor een school, voor een leerkracht of onderwijsorganisatie? Vaak wordt gezegd dat dat het verzorgen van goed of uitmuntend onderwijs is. Maar is dat wel zo? Ik zie in de praktijk dat zolang we het over onderwijs hebben, de ouder in die afwachtende rol blijft en wordt geacht te blijven. Op het moment dat we het over ‘ontwikkeling’ gaan hebben in plaats van onderwijs, dan ga ik als ouder ook aan. En met mij vele anderen! Ouders hebben al verwachtingen over hun kind als ze in verwachting zijn. Ze hebben een vaag of helder beeld over dat wat zij hun kind toewensen. Over wat zij samen willen doen: verre reizen maken, samen voetballen, stoeien, zingen, de natuur in, gamen, noem maar op.

De eerste paar jaar dat je kindje nog bij jou thuis is, zijn die verwachtingen de leidraad voor de keuzes die gemaakt worden. Dan komt het moment waarop zoon of dochter 4, 12, 15-18 wordt. En naar (weer) een andere vervolgopleiding gaat. Op al die momenten geef jij je kind over. Jouw kind gaat naar een onderwijsinstelling waarvan jij verwacht dat zij het optimale uit jouw kind halen. Je verwacht dat zij weten hoe dat moet en dat zij daarop hun keuzes ter ondersteuning afwegen.

  1. Ontwikkeling, niet onderwijs

Wanneer we het over de ontwikkeling hebben, zijn die momenten waarop jouw kind naar een opleiding of vervolgopleiding gaat nog steeds belangrijke mijlpalen Maar je gaat ze wel anders beleven. Jouw verwachtingen, jouw beeld waar je met -9 maanden al een beetje mee begon, blijft de leidraad voor de ontwikkeling die jij jouw kind toewenst.

  1. ‘Aanstaan’: optimale betrokkenheid

Hierdoor blijf je aanstaan. Hiermee wil ik zeggen dat je zwaar betrokken blijft in de wijze waarop de ontwikkeling van jouw kind gestimuleerd wordt. Het voelt daardoor ook minder vreemd om aan de bel te trekken wanneer je het gevoel hebt dat iets niet klopt. Omdat je kind niet goed in zijn vel zit. Of omdat de aangeboden stof niet aansluit bij zijn kunnen of haar interesse.

Voor mij zijn dit de 4 sleutels om tot een andere vormgeving van ouderbetrokkenheid te komen. Zodat je vanuit gelijkwaardigheid met elkaar in gesprek kunt gaan. Over de optimale ontwikkeling en de beelden die jullie daarbij hebben. Los van onderwijs, vorm, inhoud, plaats, etc.

Een limonademomentjeEerste letter oefeningen

Mijn kinderen waren klaar met schooltje spelen. Tijdens het limonadedrinken vroeg ik ze waar de oudergesprekken bleven. Voor de meester een vreemde vraag zag ik. Maar mijn andere zoontje Niels plaatste hem direct. Hij weet dat zijn papa en mama regelmatig met zijn juf in gesprek gaan over hoe hij in zijn vel zit. Over het vinden van de balans tussen eigen regie en dingen moeten doen. Hij vindt het prettig dat juf en papa en mama samen bezig zijn om het optimale ontwikkelklimaat voor hem te vormen. Het is voor hem niet altijd even fijn om te moeten doen wat er thuis of op school gevraagd wordt. Hij was erbij toen juf met papa en mama tot een manier van werken kwam waardoor hij een stukje eigen vrijheid behoudt in zijn dagprogramma. Zoals hij zelf zei: “Als ik meester ben begin ik met een gesprek met de papa en mama en de kinderen in mijn klas!

Waar ’t om draait

Doen waar je goed in bent en continu blijven ontwikkelen met impact!
Advies, begeleiding en workshops: organisatieontwikkeling en het nieuwe werken.  Missie, passie én visie leidend waardoor medewerkers, leerlingen en studenten aanstaan! We halen uit ons onderwijs wat erin zit!

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *