Waarom lukt het niet om consequent te doen waar je goed in bent?

Binnen mijn bewustwordingstrajecten rondom Goed Bestuur zie ik de diepe wens om te doen wat nodig is. Om aan te sluiten en bij te dragen aan de ontwikkeling van medewerkers, leerlingen en studenten. Of moeten zij aansluiten op het systeem? Leerkrachten, leidinggevenden en bestuurders voelen deze kloof prima aan. Hier komt voor mij persoonlijk leiderschap om de hoek kijken.

 

“Als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg”, Albert Einstein

Je weet het, je kunt het aanwijzen. En toch voel je je benadeeld door de situatie of het systeem. Waarom maak je jouw kennis en ervaring, je inzichten over duurzame ontwikkeling, ondergeschikt? Waarom blijft het systeem soms een verlokking om je achter te verschuilen? Is dat enkel gewenning? Mag je problemen op de systemen, de organisatie, je leidinggevende en collega’s afschuiven? Of heb je een morele verplichting? Als je voelt en ziet dat het niet klopt, ben jij dan niet verantwoordelijk om dit op te pakken, om hier wat aan te doen? In het belang van jouw medewerker en van de leerling of student.

 

Wat betekent het voor Goed Bestuur als de kloof tussen intentie en uitvoering blijft bestaan?

Wanneer je niet gaat staan voor jouw inzichten en waarden, ben jij onderdeel van het probleem. Jij houdt het mede in stand. Er verandert weinig. Wat mag je dan van de ander verwachten?

Vaak heb je het idee dat het buiten jouw beïnvloedingssfeer (Covey) ligt. Maar is dit wel zo? Wat ligt er nog wel binnen jouw mogelijkheden? Is het echt de Inspectie of de Raad van Toezicht die bepaalde zaken van je verwacht? Heb je dat gecheckt? En wat was de oorspronkelijke gedachte achter een vraag of systeem? Kun je hier op een andere wijze aan voldoen, zonder afstand te nemen van jouw waarden en beelden? Heb jij de mogelijkheid om anders te kijken, denken en doen?

 

3 Focuspunten om meer aan te sluiten op en bijdragen aan de ontwikkeling van medewerkers en leerlingen

Punt 1 Wees je bewust van jouw Persoonlijk Leiderschap:
  • jouw overtuigingen, waarden, morele verplichting en invloed op de situatie;
  • jouw visie en beelden op ontwikkeling;
  • waarop je stuurt;
  • van de kracht van ontwikkelen in het hier en NU;
  • je barmhartigheid voor anderen én jezelf.

Persoonlijk leiderschap is de vaardigheid om jezelf te leiden en richting te geven. Dat klinkt als een mooi streven. Maar hoe doe je dat? En waar begin je? Stel jezelf eens de volgende vragen:

  • Hoe ga jij om met mogelijkheden, kansen, risico’s en lastige situaties? Ga je ze aan of ga je eromheen?
  • Weet jij waarom je doet wat je doet, waarom je reageert zoals je reageert?
  • Waarvan ben jij afhankelijk om te bepalen of jij je werk goed doet?
  • Bestuur jij de situatie of bestuurt deze jou?
Punt 2: Start bij jouw visie op ontwikkelen
  • Heb jij zelf jouw visie op ontwikkelen van kinderen én medewerkers helder?
  • Welke beelden heb je hierbij?
  • In hoeverre worden deze gedeeld in de organisatie?    
Punt 3: Bepaal waarop jij stuurt

Goed onderwijs is onderwijs dat gericht is op gemotiveerde en betrokken leerlingen en leerkrachten”, Nivoz 2017

  • Stuur jij op jouw ontwikkelvisie of op beheersbaarheid?
  • Waarover gaan jouw gesprekken met directeuren en teams?
  • Hoe zie je dat medewerkers en leerlingen gemotiveerd zijn om zich te ontwikkelen?
  • Wanneer zag jij medewerkers en leerlingen die ‘aan’ stonden?

Veel bestuurders hebben de wens om medewerkers meer vanuit de bedoeling te laten werken. Zodat zij hun vak terug krijgen. Zodat zij het verschil kunnen maken. Zij zien het belang in om dit waardevolle gesprek te voeren. Alleen, hoe doe je dat gezien de huidige werkdrukbeleving?

 

Kunstmatige gesprekken

Vaak vallen zij terug op studiedagen en andere reeds ingeplande bijeenkomsten om hier het gesprek over te voeren. Het daadwerkelijke werken vanuit de bedoeling wordt ‘opgepakt’ naar deze afgezonderde situaties om verlangens en frustraties onder woorden te brengen. Regelmatig worden deze gesprekken afgesloten met: “we hebben waardevolle gesprekken gevoerd en nemen dit mee naar onze praktijk.” Om de volgende werkdag weer druk te zijn met wat er die dag gebeuren moet in de klas en op school.

“Ik heb echt waardevolle gesprekken gevoerd en nieuwe inzichten opgedaan. Wat mij frustreert is dat ik weet dat ik maandag weer op school ben en wordt opgeslokt door de waan van de dag”,

zoals één van de directeuren van een VO stichting opmerkte na een dag op de hei. En daar zit ie! We proberen steeds aan elkaar uit te leggen hoe het anders kan, vanuit de zijlijn. Maar wanneer je visie op ontwikkelen aangeeft dat je vooral leert door te doen, kun je dan tot een andere wijze van bewustwording en ontwikkeling komen? Stoppen met er over praten. Starten met in de praktijk te spiegelen op wat er gebeurt. Dit start bij JOU. Wat vind jij en sluit jouw gedrag hierbij aan?

 

Je krijgt waar je op stuurt

Een VO bestuur wil graag dat haar scholen meer aansluiten en bijdragen aan de ontwikkeling van de leerlingen. Hiervoor is nodig dat directeuren hun teams de ruimte geven om onderwijs te bieden zoals het volgens de visie bedoeld is. Dit is een spannende transitie: ruimte geven. Dat betekent vertrouwen in de ander. En dat doe je als je ziet dat de ander zijn verantwoordelijkheid neemt. De andere kan dat het beste als deze weet waaraan hij of zij keuzes kan afwegen. Evident is een gezamenlijk beeld op:

– de essentie van onderwijs;

– de wijze waarop leerlingen zich ontwikkelen;

– waar men op wil sturen: visie of systeem.

Voor het bestuur geldt de vraag: hoe ondersteun ik mijn directeuren in hun ontwikkeling zodat zij hun teams in deze ontwikkeling (het meer werken vanuit waar het om draait) kunnen faciliteren. Zodat zij uiteindelijk aansluiten op de ontwikkeling van de leerling of student.

 

Anders Vasthouden

Deze vraag naar Anders Vasthouden (Wouter Hart 2017) of Bewust Organiseren wordt door dit bestuur op de oude manier van werken opgepakt. Namelijk door bijeenkomsten te organiseren. Staf ontwikkelt het  programma waarbinnen de directeuren op afstand proberen de visie beeldend te maken. Tijdens dit soort bijeenkomsten zie je hoe lastig het is om de focus op waar het om draait te houden. Ondertussen spelen er andere zaken mee: frustraties over de organisatie, systemen, angst of onzekerheden voor het nieuwe, etc.

Start bij de energie

Een PO bestuur pakte deze zelfde vraag op vanuit een nieuwe, voor hen spannende manier. Zij stelde tijd en geld beschikbaar om te doen wat nodig was. De ene school werkte eerst een stuk werkdrukbeleving weg. Zij keken opnieuw naar welke acties daadwerkelijk bijdroegen. Het team maakte keuzes in wat zij bleven doen, niet meer doen of anders gingen doen.

Een andere school ging met leerkrachten, leerlingen en ouders in gesprek over de visie op ontwikkeling. Centrale vraag was: welke consequenties heeft het sturen op onze visie op de vormgeving en organisatie van ons onderwijs.

 

Aansluiten op een bijdragen aan

Het bestuur zelf heeft enkele spiegelsessies achter de rug op het gebied van deze drie focuspunten. Dit leidde tot het continu spiegelen in de praktijk naar haar visie op ontwikkeling en persoonlijk leiderschap. Tijdens een gezamenlijke bijeenkomst werden de verzamelde beelden, spanningen en successen bijeen gebracht. Dit leidde tot de nieuwe overzichtelijke en gedragen koers: ‘Aansluiten op en bijdragen aan’ (zie ook Anders Vasthouden).

 

Wat weerhoud je van stevig persoonlijk leiderschap?

  • Anders Vasthouden, wat betekent dat voor mij?
  • Wat gebeurt er als ik niet meer overal vanaf weet?
  • Kan ik op ons gezamenlijke ontwikkelproces vertrouwen?
  • Wat kan er allemaal fout gaan?
  • Waar stop ik meer?

 

Doen waar je goed in bent

Om opnieuw eigenaar van mijn eigen ontwikkeling te kunnen zijn, koos ik voor het ondernemerschap. Dit gaf mij de ruimte om de keuzes te maken die bijdragen aan dat wat ik belangrijk vind. Doen waar ik goed in ben en genieten met mijn gezin en omgeving in het hier en nu. Ik ging mijn (werk)leven anders vasthouden. Spannend maar met zoveel meer voldoening dan voorheen! Mijn focus op waar het om draait liet mij zien wat ik al ontwikkeld had op het gebied van persoonlijk leiderschap. Tevens bood het me zicht op de punten waarop ik me nog verder wilde ontwikkelen.

Dit bracht me bij wie ik nu ben en waar ik ben: ik adviseer en coach onderwijsbestuurders op het gebied van Goed Bestuur en Persoonlijk leiderschap. Zodat de organisatie meer vanuit waar het om draait gaat werken. Hierdoor dragen zij optimaal bij aan de ontwikkeling van medewerkers en leerlingen.

En als ik dit kan, dan kun jij dat ook! Het is mijn missie om je daarbij te helpen! Zodat we in beweging komen en eruit halen wat erin zit!

 

Verbind jij persoonlijk leiderschap aan Goed Bestuur?

Ik ben benieuwd naar jouw inzichten!

Laat ze achter onder aan deze blog!

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *